فهرست
- مقدمه
-آشنایی با قنات
قنات در گستره ی تاریخ
اسامی واصطلاحات مربوط به اجزای قنات
تقسیم بندی انواع قنات
مقایسه قنات و چاه
قنات سازی
عوامل موثر در ساخت یک قنات
وسایل لازم برای حفر قنات
فن حفاری قنات
مشکلات حفر قنات و رفع آنها
عملیات نگه داری قنات
مقدمه
آشنایی با قنات
واژه شناسی قنات:
نظریات گوناگونی در مورد ریشه لغت قنات ارایه شده است ؛ در ایران و آسیای میانه قنات و کاریز و در کشورهای عربی فقره می گویند. در ایران خاوری و افغانستان و آسیای میانه واژه ی کاریز بیش تر کاربرد دارد و در ایران باختری واژه ی قنات.
١-ریشه کلمه ((قنات)) گرفته شده از کلمه ((کانو)) آکادی است که به معنای ((نی)) که در عبری به ((کانا)) و در آرمی به ((کانیا)) تبدیل شده است.
٢-واژه ی ((کانال)) لاتین بطور موازی به کانو - کانات شرقی تحول یافته زیرا ((کانالیس)) در واقع به معنای چیزی است که شکل ((نی)) دارد و کانال به معنای مجرا از آن ساخته شده است.
٣- از سویی کلمه ((قنات)) نام خود را به شهر کاناتا که در تورات آمده داده است. جایی که در دوران متعلق به قبل از آمدن مادها و پارسها برای استفاده از آب، کانال هایی بعضا زیر زمینی که بخشی از آن رو باز بوده وجود داشته است.
۴-قنات را در لغت عده ای به معنای نیزه معنی کرده اند که جمع آن، قنوات، قنیات و قنی است، که بعدها، به معنای کانال و مجرای آن و معادل کاریز به کار رفته است، عده ای نیز آن را از کلمه ی پهلوی کانیکه برگرفته از کانال و فعل کن و کندن می دانند که به زبان عربی رفته و معرب شده است. این کلمه در زبان آکادی و آشوری به شکل قانو، در عبری به صورت قنا و قانو و در لاتین، به صورت کانال دیده می شود و در زبان پهلوی نیز به شکل کهس به کار رفته است و معادل فارسی امروزی آن، کلمه کاریز و کهریز است.
اسامی معادل قنات:
در ایران و سایر کشورهای جهان برای قنات بیش از٢٧اسم وجود دارد یا به عبارت دیگر، برای نامیدن این شیوه ی آبیاری بیش از٢٧ اصطلاح به کار برده می شود.
- این اسامی درجنوب غربی آسیا عبارتند از:
قونات، کنانت، کونوت، کانات، خنات، خاد، کنایت، قنات، کارز، کاه ریز، کاه رز، کرز، کاکوریز، کهریز و چین آوولز.
برچسب:
نویسنده: جمشید رضایی