ژنراتــــــور مهمترين بخــــش نيــــروگاه آبي اســـت كه انـــــرژي مكـــــانيكي دورانـــي را تبديـــــل به انرژي الكــــتريكي مــيlrm;كند و از دو بخــــش اصلــــي روتــور و استاتور تشكيل شده است.
ژنراتورهاينوع سنكرونعموديشامل بخشlrm;هاي زير ميlrm;باشند:
- قاب استاتور(Stator Frame)
- هسته استاتور( Stator Core)
- سيمlrm;پيچ استاتور(ُStator Winding)
- روتور(Rotor)
- حلقه مورق روتور(Rotor Rim)
- قطبها(Poles)
- ياتاقانlrm;هاي كفlrm;گرد(Thrust Bearing)
- ياتاقانlrm;هاي هادي(Guide Bearing)
- سيستم روانكاري هيدوراستاتيك(Hydrostatic lubrication system)
- سيستم خنكlrm;كننده Cooling system
- واحد ترمز و بالابري(Braking andjacking unit)
استاتور فريم يا قاب استاتور(Stator Frame)
قاب استاتـــــور از اجـــــزاء فـولادي نورد شده ســــاخته شـده است كه هســـته، سـيمlrm;پيچ و اجـــزاء جــــانبي اســـتاتور نظـــيركولرهــاي هوايي-آبي را روي خـــــود جـــاي ميlrm;دهد. قاب اســـتاتور با ســـاختار خـــاص خود كل وزن روتــور را از طــريق براكــت تراست تحمل ميlrm;نمـــايد. عـــلاوه بر نيــروهاي ناشي از گشــتار و وزن خود استاتـــور، قاب استاتـــور وزن كليه اجراء گردان (ژنراتــور و توربيــــن)، وزن براكـــت تراست و بارهـاي ناشـــي از فشــــار هيدروليـــكي را از طريق سلپليت هايا حلقهlrm;هـــاي نگهدارنده به فونداسيــــون منتقل ميlrm;نمـــايد. دريچهlrm;هـــاي خـــروج هـــوا نيز در قـــاب استاتـور تعبيه شده است.در شكل زير مي توانيد نماي استاتور فريم يك ژنراتور آبي با توان ۸۱ مگاولت آمپر را مشاهده نماييد.
هسته استاتور (Stator Core)
ستة استاتور مسيري با رلوكتانس مغناطيسي پايين جهت عبور شار مغناطيسي فراهم مي سازد. قطر داخلي استاتور بوسيلة گشتاور در حجم(Torque Per Volume) و اثر لختي GDsup2; تعيين مي شود.
هستة استاتور از دو قسمت تشكيل شده است :
1- ( يوغYoke ) : قسمتي است كه بين شيار و قطر خارجي قرار مي گيرد.
2- (Teeth دندانه ها) : قسمتهايي از هسته كه بين شيارها قرار مي گيرد.
قسمتهاي انتهايي هسته ، جهت كاهش دماي ناشي از عبور شار مغناطيسي به روش خاصي تهيه مي شوند و معمولاldquo; در اين قسمتها فاصلة هوايي بيشتر از مركز هسته مي باشد. شيارها در بدنة هستة استاتور پانچ مي شوند و محل قرار گرفتن سيم پيچي استاتور مي باشند.
ورقه هاي هسته از سيليكن با تلفات پايين و مقاوم در برابر پيري ( Non-Aging ) و با ضخامت 5/0 ميليمتر تهيه مي شوند. اين ورقه ها از هر دو طرف با لايه هاي وارنيش عايق شده اند ( عايق كلاس F ).هسته بر رويStator Frame نصب مي شود و در ضمن هنگام ورقه چيني ، ورقه هاي لايه هاي مختلف بر روي يكديگر همپوشاني دارند. براي محكم كردن ورقه ها ، از تعداديPressure Fingerكه بر روي Clamping Plate جوش مي شوند و همچنين از تعدادي پيچ با مقطع دم چلچله اي (DoveTail ) استفاده مي شود و ورقه ها به همديگر پرس مي شوند. در ماشينهاي بزرگ از تعداديClamping Bolt كه از هسته نيز عايق مي باشند براي استحكام بيشتر استفاده مي كنند.
برچسب:
نویسنده: جمشید رضایی