تاریخچه تایپوگرافی در ایران و جهان

فهرست مطالب

مقدمه. ۶

تایپوگرافی. ۸

تایپوگـرافی در ا یران و جهان. ۱۰

تایپوگرافی در ایران. ۱۸

تایپوگرافی و ارزش های بصری حروف.. ۳۰

مصاحبه ای با استاد قباد شیوا ۴۰

تحلیل استاد احصایی از تایپوگرافی در ایران. ۵۰

تایپوگرافی شورشی (تایپوگرافی در جهان) ۶۶

نتیجه گیری.. ۷۱

منابع: ۷۵

تاریخچه تایپوگرافی در ایران و جهان

مقدمه

گسترش شهرنشینی و جوامع بشری در ابتدای قرن بیستم و به وجود آمدن فرهنگ مصرف، کارکرد و رسالت بسیاری از هنرها در خدمت مصرف قرار گرفت اما چیزی که در این میان بسیار مهم است، مطرح شدن بسیاری از هنرها به عنوان یک <<رسانه>> است.

نگاه مقدس، عارفانه و تزئینی به هنر، بعد از این دوره، ناگهان تبدیل به نگاهی صنعتی و کاربردی در امور زندگی و اجتماعی می شود.

زمانی که هنرمند نقاش به کمک کارخانجات و تولیدی های صنعتی برای به تصویر کشیدن محصول آنان می آید، مردم برسرچهارراه ها و خیابان ها و میادین شهرها شاهد بمباران اطلاعاتی توسط <<اعلان ها>> می شوند تا به وسیله آنها اطلاعاتی را در مورد کالای مورد نیاز خود دریابند. بمبارانی که به وسیله روسای کارخانجات با بهره از هنر هنرمند جهت فروش بهتر و بیشتر محصول صورت می گیرد. در این میان رقابت بر سر <<زیبایی>> شدت می یابد.

اما گسترش دامنه مفاهیم و نیز کم رنگ شدن مرز میان هنرها، همچنین افزایش تولید و تقاضا، رویکرد و انتظارات از تبلیغات را تغییر می دهد.

بازار مصرف جهانی با فرهنگ ها و زبان های متفاوت هنرمند را بر آن داشت تا به زبانی مشترک دست یابد تا به وسیله آن هر شخصی و در هر جایی از دنیا بتواند به راحتی با آن ارتباط برقرار نماید.

در کنار <<صنعت>> گسترش مفاهیم اجتماعی نیز یکی دیگر از دلایل فراگیری <<تبلیغات شهری>> است. این گستردگی می تواند یکی از دلایل ساده شدن و اصطلاحا <<استیلیزه>> کردن عناصر بصری برای ارائه بیانی ساده و فراگیر باشد و اینجاست که هنر و به طور واضح از نظر نگارنده؛ <<گرافیک>> به عنوان <<رسانه>> مطرح می شود و اهمیت پیدا می کند.

نکته مهم این است که یکی از با اهمیت ترین وسیله های ارتباطی و ابزارهای انتقال پیام، <<زبان>> است و یکی از مهم ترین و قدیمی ترین گونه های آن <<زبان تصویر>> است. زمانی که انسان اولیه در غار برای ثبت موضوعی، شکل ظاهری آن را بر روی دیوار ترسیم می کند، همان انسان با گذشت زمان هنگامی که مفاهیم بیشتر و گسترده تر و در عین حال پیچیده تر می شود، یک سری علائم تصویری به وجود می آورد که پایه گذار <<خط>> است.

زمانی که در ابتدای قرن بیستم، هنرمند نقاش برای معرفی یک محصول، حروف را در کنار تصویر قرار می دهد، در حقیقت به بعد زیبایی، اطلاعات و برقراری ارتباط نیز می افزاید که برقراری ارتباط رسالت اصلی <<رسانه>> است.

اما چیزی که در این میان اهمیت دارد این است که <<حروف>> به مانند <<تصویر>> ارزش خود را بالا نگه می دارد و به اندازه <<تصویر>> اثرگذاری خود را حفظ می نماید. چه هنگامی که تصور می شد با تصویر به عنوان یک زبان مشترک جهانی می توان ارتباط بین فرهنگ ها و زبان های مختلف را برقرار نمود، با به وجود آمدن تکنولوژی <<چاپ>>، حروف ارزش خود را نمایان ساخت.البته <<چاپ>> به مانند بسیاری از اثرگذاری های تکنولوژی برروی هنرها، تاثیری عمیق و شگرف در هنر گرافیک و طراحی حروف می گذارد. این اثرگذاری به حدی است که شاخه ای در گرافیک خط به نام <<تایپوگرافی>> به وجود می آورد و در اینجاست که تایپ و حروف از تصویر پیشی می گیرد و این زمانی است که با مقوله های عمیق فرهنگی و مفاهیم اجتماعی بیشتر سروکار پیدا می کنیم.

<<چاپ>> پیچیدگی های حروف را وادار به ساده شدن می کند و این استیلیزه کردن در غرب توسط صنعتگر چاپ و هنرمند طراح برروی حروف لاتین انجام می شود. اینگونه است که <<تایپوگرافی>> با قدرت در کنار <<پیکتوگرافی>> مطرح می شود.

این بابی است برای بیان مفاهیم اجتماعی که با استفاده از تصویر بسیار سخت جلوه می نمود و در حقیقت <<تایپوگرافی>> نیز به تبلیغات شهری و سایر کاربردهای تبلیغات راه پیدا می کند و با گذشت زمان مورد اقبال مخاطبان و علی الخصوص هنرمند طراح قرار می گیرد.

تایپوگرافی

تایپوگرافی در ایران به دلیل عدم شناخت طراحان گرافیک از ویژگی ها و چندوچون خط فارسی و نوع نگارش آن در اقلام مختلف خوشنویسی و یا تمایل به شیوه ها و ملاک های زیبایی شناسی و نوع نگارش در تایپوگرافی غرب، دچار مشکلات فراوانی بوده و هست.

هرچند که قصد نداریم حرکت های درست و اصولی را از جانب طراحان باتجربه، ولو بسیار اندک نادیده بگیریم ولی بررسی و تجزیه و تحلیل آثار موفق و ماندگار، بیانگر این است که هدف از <<تایپوگرافی>> ارسال هرچه مؤثر پیام و برقراری ارتباط و ایجاد تفهیم بیشتر نسبت به نوشتار عادی بوده است.

(( برای دانلود کلیک کنید ))