دانلود مقاله اجرای احکام و اصول سیاسی اسلام

مقاله اجرای احکام و اصول سیاسی اسلام

پژوهش حاضر با هدف بیان مفهوم و سازوکارهاى تحقق عدالت اجتماعى تدوین شده است. در این پژوهش، نخست مفهوم عدالت ذیل چهار بُعد مورد بررسى قرار گرفته است تا تصویرى ملموسrlm;تر از عدالت حاصل آید و سپس سازوکارهاى تحقق عدالت اجتماعى با هدف تحقق ابعاد تعریف شده براى عدالت، علاوه بر سطح کارگزاران، در عرصهrlm;هاى سیاسى، اقتصادى و فرهنگى بحث شده است.

واژهrlm;هاى کلیدى: عدالت، برابرى، توازن، قانونrlm;مندى، عدالت سیاسى، اقتصادى و فرهنگى.

اجراى احکام و اصول سیاسى اسلام، هدف اصلى نظریهrlm;پردازىrlm;هاى سیاسى است. تأملات نظرى درباره مفاهیمى چون عدالت، آزادى، برابرى، جامعه مدنى و ... هنگامى مورد قبول و مؤثر واقع مىrlm;شود که با در نظر گرفتن شرایط اجتماعى، فرهنگى، سیاسى و اقتصادى جامعه، زمینهrlm;هاى اجرا و عملى شدن بیشترى براى آنها فراهم شود. بىrlm;تردید، هدف از تولید علم و نظریهrlm;پردازى در جامعه کنونى ایران، رفع مشکلات نظرى براى شفاف شدن مسیر عمل است. پژوهش حاضر نیز به بیان شاخصrlm;ها و ابعاد عینىrlm;تر عدالت اجتماعى براى بالا بردن توان عملى و اجرایى آن در جامعه مىrlm;پردازد. وقتى تصویر ذهنى کارگزاران از عدالت اجتماعى شفافrlm;تر گردد، مىrlm;توان به تحقق عدالت در جامعه امیدوار شد.در این پژوهش نخست به ابعاد، مؤلفهrlm;ها و شاخصrlm;هاى عدالت اجتماعى اشاره شده است و در ادامه، سازوکارهایى که به تحقق این ابعاد یارى مىrlm;رسانند، در سه بُعد سیاسى، اقتصادى و فرهنگى مورد بررسى قرار گرفتهrlm;اند. عدالت فردى و شخصى نیز به عنوان بُعدى مجزا در کنار سه بُعد فوق مطرح شده است، گر چه مىrlm;توان آن را در ذیل عدالت فرهنگى، سیاسى و اقتصادى نیز بیان کرد.
در مورد عدالت اجتماعى پژوهشrlm;هاى بسیارى صورت گرفته و هر اندیشمندى به اقتضاى بحث خود تعریفى از آن را ارایه داده است، با این حال هر تعریف تنها گوشهrlm;اى از مفهوم عدالت را روشن مىrlm;کند. نگارنده با توجه به این مسئله، سعى کرده به ابعادى از عدالت که به نظر مىrlm;رسد در نیل به مفهومى روشنrlm;تر و کاملrlm;تر از عدالت یارى مىrlm;رساند، اشاره نماید.

الف) مفهوم و ابعاد عدالت اجتماعىrlm;

۱-برابرى و مساواتrlm;

برابرى از مهمrlm;ترین ابعاد و بلکه اصلىrlm;ترین معناى عدالت است. معناى برابرى این است که همه افراد صرف نظر از ملیت، جنس، نژاد و مذهب، در إزاى کار انجام شده از حق برابر به منظور استفاده از نعمتrlm;هاى مادى و معنوى موجود در جامعه برخوردار باشند.۲ مبناى برابرى این است که: <<انسانrlm;ها به حسب گوهر و ذات برابرند... و از این نظر، دو گونه یا چند گونه آفریده نشدهrlm;اند>>.۳ یا به فرمایش رسول اکرمrlm;صلى الله علیه وآله: <<الناس کأسنان المشط؛۴ مردم مثل دانهrlm;هاى شانه هستند>>. اما آیا برابرى ذاتى انسانrlm;ها سبب برابرى آنها در همه زمینهrlm;ها مىrlm;باشد؟ و آیا تفاوت استعدادها و شایستگىrlm;هاى افراد باعث نابرابرى آنها با سایرین نمىrlm;شود؟
ارسطو برابرى را در لحاظ نمودن افراد در برخوردارى از ثروت، قدرت و احترام مىrlm;داند و معتقد است باید با هر کس مطابق با ویژگىrlm;هایش برخورد کرد.۵ از طرف دیگر، عدهrlm;اى برپایى مساوات عادلانه را در دادن میزان آزادى، معقول مىrlm;دانند تا میدان براى فعالیت کلیه افراد فراهم گردد:
به موجب این که مقدار فعالیتrlm;ها و کوششrlm;ها یکسان نیست، اختلاف و تفاوت به میان مىrlm;آید: یکى جلو مىrlm;افتد و یکى عقب مىrlm;ماند؛ یکى جلوتر مىrlm;رود و یکى عقبrlm;تر... به عبارتى، معناى مساوات این است که هیچ ملاحظه شخصى در کار نباشد.

(( برای دانلود کلیک کنید ))