آسیب rlm;هاى روان rlm;شناختى اینترنت
بى شک، رشد روزافزون اینترنت فواید و اهمیت غیر قابل انکارى دارد، چندان که در دوران حاضر، نقش محورى اینترنت چنان اساسى است که بدون آن امکان برنامه ریزى، توسعه و بهرهrlm;ورى در زمینهrlm;هایى چون: فرهنگى، اجتماعى، اقتصادى و علمى در جهان آینده امکانrlm;پذیر نخواهد بود. با وجود این، نباید از پیامدهاى ناگوار و مخرب آن بهrlm;ویژه در زمینهrlm;هاى اجتماعى و فرهنگى غافل ماند.
به دیگر سخن، اینترنت با همه خوبىrlm;ها و فوایدش، از کاستىrlm;ها و آسیبrlm;هایى نیز برخوردار است که همگان به ویژه دولتrlm;مردان، سیاستrlm;گذاران و اولیا و مربیان و والدین باید بدان واقف باشند. البته سخن گفتن از آسیبrlm;هاى اینترنت به معناى نفى این پدیده و نگاه منفى بدان نیست؛ بلکه واقعیت این است که اینترنت داراى کارکردهاى مثبت و منفى مى باشد که پارهrlm;اى از کارکردهاى مثبت را در مقاله پیشین بیان کردیم و اکنون به بیان برخى از آسیبrlm;هاى آن مى پردازیم. آسیب شناسى اینترنت، همچنان که از عنوان آن پیداست، عنوانى کلى و وسیع است، چندان که مىrlm;توان آن را از رویکردها و ابعاد مختلف مورد مطالعه و بررسى قرار داد؛ براى مثال، در بُعد فنى آسیبrlm;هایى نظیر امنیت شبکهrlm;اى و نرمrlm;افزارى در برابر ویروسrlm;ها و نفوذگرها (هکرها)، برنامهrlm;نویسىrlm;هاى گوناگون و گاهى غیر استاندارد، همچنین در ابعاد مختلف دیگرى چون ابعاد سیاسى و بررسى مسائلى مانند تاءثیر اینترنت بر مرزهاى ملى، دموکراسى و آزادى، در بُعد اقتصادى مباحثى از قبیل: اینترنت و بازارهاى الکترونیکى و تاثیر آن در جهانى شدن و اقتصاد جهانى و ابعاد گوناگون دیگر را مىrlm;توان مطرح کرد. اما در این نوشتار فقط به آسیبrlm;هاى روانrlm;شناختى اشاره خواهیم کرد.
انواع آسیبrlm;هاى فردى و روانrlm;شناختى
امروزه آسیبrlm;هاى فردى و روانrlm;شناختى اینترنت، از سابر خطرات آن بیشتر است. در بعد روان شناختى، اینترنت آسیبrlm;هاى جدى متعددى از جمله: هویت نامشخص، اضطراب، افسردگى و انزوا، اعتیاد به اینترنت و به خصوص اعتیاد به گپrlm;زنى (چت) را مىrlm;تواند براى کاربران به همراه داشته باشد؛ همچنان که فواید و مزایاى متعددى را نیز مىrlm;تواند براى او به ارمغان آورد.
شناخت واقعى و عملى نیازهاى نسل جوان امروز، مستلزم بررسى ابعاد مختلف عوامل تاءثیرگذار و اثرپذیرى از فنّاورى نوین ارتباطى است. متاسفانه بخش عمدهrlm;اى از مدیران و مسئولان و برنامهrlm;ریزان و تصمیمrlm;سازان ما یا نمىrlm;خواهند و یا نمىrlm;توانند به شناخت این فنّاورى بپردازند. اینترنت و رایانه نه تنها میزان و سطح اطلاعات نسل جوان را افزایش داده، بلکه بر تمایلات و گرایشات آنان نیز تاءثیر گذاشته است. نسلى که با اینترنت سر و کار دارند همین جوانانى هستند که در نهادهاى مختلف مشغول کارند. از اینrlm;رو برچسب منحرف و مانند آن زدن به چنین کاربرانى به هیچ عنوان روا نیست. اما در عین حال باید توجه داشت که این رسانه جهانى حاوى پیامrlm;ها و پیامدهایى است که مىrlm;تواند شخصیت جوان و نوجوان را به سادگى تحت تاءثیر قرار دهد و به سمت و سویى خطرناک بکشاند. از این رو، جا دارد که با انجام تحقیقاتى وسیع در حوزه روانrlm;شناسى و جامعهrlm;شناسى اینترنت، مباحثى که در جوامع پیشرفته مهم و حیاتى قلمداد مىrlm;شوند، جامعه را از آفتrlm;هاى واقعى آنها مطلع، و در صورت امکان از برخى از آنها پیشrlm;گیرى کرد.
برچسب:
نویسنده: جمشید رضایی