چکیده
در بعضی موارد دیه ای که دادگاه برای شخص زیان دیده در نظر می گیرد کافی برای جبران خسارت زیان دیده نیست و به عبارت دیگر ، ضرری را که شخص متحمل می شود بیش از مقدار دیه ای است که قانونگذار برای او در نظر می گیرد . مقاله حاضر به بررسی این موضوع پرداخته و با استناد به قانون مسؤولیت مدنی ، اصول و قواعد کلی مانند قاعده لاضرر ، تسبیب ، نفی حرج و بنای عقلا و رأی اصراری هیأت عمومی دیوانعالی کشور مطالبه خسارت مازاد بر دیه را جایز می داند .
مقدمه
گاهی اوقات دیه ای که به دلیل ایراد صدمات بدنی برای زیان دیده در نظر گرفته می شود کافی برای جبران ضررهای وارده نیست و هزینه درمان شخص بسیار بیشتر از دیه ای است که از سوی دادگاه تعیین می شود . در قوانین موجود قانونگذار به صراحت به این بحث نپرداخته و از این رو ، این سؤال مطرح شده است آیا می توان به جبران خسارت مازاد بر دیه حکم کرد .
فصل اول
بررسی خسارت مازاد بر دیه در قانون مسئولیت مدنی
گفتار اول : بررسی خسارت مازاد بر دیه در قانون مسئولیت مدنی
در مقاله حاضر در ابتدا به نقد و بررسی دلایل مخالفان جبران خسارت مازاد بر دیه پرداخته و سپس دلایل جواز مطالبه خسارت مازاد بر دیه را ذکر می کنیم :
الف - نقد و بررسی دلایل مخالفان مطالبه خسارت مازاد بر دیه
دلایلی که برای عدم جواز مطالبه خسارت مازاد بر دیه نقل شده است به شرح ذیل می باشد :
۱ - عدم پیش بینی جبران خسارت مازاد بر دیه از سوی شارع
شارع مقدس در جنایات غیر عمدی تنها دیه را واجب نموده و اشاره به چیز دیگری نکرده است چنانکه در آیه تشریع دیه می فرماید : rdquo; ... و من قتل مؤمناً خطاً فتحریر رقبه مؤمنه و دیه مسلّمه الی اهله ldquo; هر کس که مؤمنی را به خطا بکشد باید یک بنده مؤمن را آزاد کند و دیه کامل ( حسب مورد ، دیه زن یا مرد ) را به خویشاوندان مقتول بپردازد ( نساء / ۹۲ ) . از تعابیر به کار رفته در روایات نیز همین معنا قابل استفاده است . بنابراین ، می توان گفت تنها چیزی که به سبب قتل یا ضرب و جرح خطایی بر جانی می آید دیه می باشد . حتی اگر خساراتی که به مجنی علیه وارد شده بیش از مقدار دیه ای باشد که به او تعلق می گیرد . به دیگر سخن ، قرآن کریم و روایات در هنگام بیان حکم دیه با اینکه در مقام بیان بوده اند نسبت به قابل مطالبه بودن خسارت مازاد بر دیه سکوت ورزیده اند و سکوت در مقام بیان در مورد امری دلیل عدم قبول آن است .
برچسب:
نویسنده: جمشید رضایی